Dự án thủy điện Don Sahong đang được các cơ quan chức năng Lào gấp rút chuẩn bị để triển khai xây dựng vào mùa khô 2015.

Trước khi xây dựng thủy điện Don Sahong , ngày 24-1 các nước thành viên Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam sẽ gửi đến ủy ban sông Mê Kong kết quả quá trình tham vấn do mỗi nước thực hiện. Sau quá trình này ban thư ký MRC sẽ tổng hợp và trình lên Hội đồng MRC trong một cuộc họp được tổ chức ngay sau đó để ra thông báo chính thức về dự án này.

Việt Nam: 100% ý kiến phản đối

Tại Việt Nam, 16 cuộc tham vấn, lấy ý kiến người dân ĐBSCL theo hình thức hội thảo đã được MRC Việt Nam phối hợp Mạng lưới sông ngòi Việt Nam tổ chức. Quá trình tham vấn đã cung cấp cho người dân thông tin về thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông, dự án thủy điện Don Sahong và các tác động có thể xảy ra đối với ĐBSCL…


Gần 1.000 đại diện người dân tham gia đều tỏ ra lo lắng vì thủy điện không đem lại lợi ích cho người dân. Ngược lại, sẽ làm giảm phù sa về ĐBSCL, giảm độ phì nhiêu của đất và gây sạt lở. Con đập mọc lên sẽ chặn đường di cư của tôm, cá, làm giảm nguồn thu nhập của người dân, chưa kể nguy cơ vỡ đập gây ngập lụt cho hạ nguồn… Vì thế, 100% ý kiến phản đối việc xây dựng thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông , thậm chí nhiều ý kiến đề nghị dù Lào đồng ý chia sẻ lợi ích bao nhiêu phần trăm thì Việt Nam cũng không nên đồng ý.

Bên cạnh đó, người dân cũng kiến nghị Việt Nam đàm phán với Lào cũng như huy động sự ủng hộ của các nước ASEAN và các nước trong khu vực để đạt được thỏa thuận không xây dựng thủy điện Don Sahong. Ngoài ra, Chính phủ cũng cần có biện pháp ngăn chặn hoặc những giải pháp phù hợp với việc xây dựng thủy điện trên dòng sông Mê Kông.


Thác Sopheak tại biên giới Campuchia-Lào, gần nơi dự kiến xây đập Don Sahong (Ảnh PanNature)

Thái Lan và Campuchia đều lo ngại

Tại hội nghị tham vấn cấp vùng đối với các bên liên quan quanh dự án thủy điện Don Sahong, tổ chức ở Pakse – Lào vào tháng 12- 2014, rất nhiều mối lo ngại được các nước thành viên cũng như các tổ chức phi chính phủ đặt ra về số liệu, thông tin và giải pháp giảm thiểu tác động…, đặc biệt là vấn đề đường di cư của cá. Tuy nhiên, các vấn đề này hoặc bị chủ đầu tư là Công ty Mega First Corporation Berhad (công ty liên doanh có trụ sở tại Malaysia và Trung Quốc) né tránh hoặc giải thích không thuyết phục.

Bản kết luận sơ bộ của MRC sau hội nghị cũng nhấn mạnh tác động tiêu cực của con đập đối với các loài cá cũng như đường di cư của cá rất nghiêm trọng. Còn ông Chaiyuth Sukhsri, thành viên MRC Thái Lan, đặt vấn đề rằng liệu Lào có quan tâm đến bất cứ khuyến cáo nào trong quá trình tham vấn trước khi xây dựng đập hay không? “Tôi lo rằng chính phủ Lào không có thời gian để nghiên cứu những thông tin được đưa ra trong 6 tháng tham vấn cũng như không có thời gian để thay đổi kế hoạch dự án. Và nó sẽ kết thúc giống như đập Xayaburi: Không được quan tâm đầy đủ về những tác động tiêu cực trước khi ban hành quyết định đầu tư!” – ông Chaiyuth lo ngại. Theo ông Chaiyuth, Lào nên hoãn xây dựng đập để phân tích các thông tin mới từ tiến trình tham vấn trước nhằm tránh những tác động tiêu cực trong tương lai.

Tái khởi động dự án

Trái với đề nghị và mong đợi của hai nước Việt Nam, Campuchia về việc tạm ngừng dự án thủy điện Don Sahong cũng như toàn bộ các dự án thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông để xem xét tác động và cân nhắc lợi – hại, Lào đang xúc tiến việc tái khởi động dự án.

Trả lời các cơ quan truyền thông nước ngoài, ông Daovieng Phonekeo, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực Lào, khẳng định Lào đã lên kế hoạch thực hiện dự án vào mùa khô (từ tháng 1 đến tháng 5) năm nay, ngay sau khi kết thúc quy trình tham vấn trước vì trong mùa mưa (từ tháng 6 trở đi), họ không thể thi công ngoài trời. “Khi đó, chủ đầu tư sẽ ký một số thỏa thuận hợp đồng với nhà thầu. Các nhà thầu phải di chuyển máy móc, lều trại… có thể mất khoảng 2 tháng. Sau đó, chúng tôi bắt đầu xây dựng công trình, dự án sẽ hoàn thành vào năm 2018” – ông Daovieng nói.

Dường như một chiến dịch tuyên truyền cho dự án đang được thực hiện từ sau hội nghị tham vấn cấp vùng vào tháng 12-2014, khi các quan chức Lào liên tục xuất hiện trên các thông tin đại chúng khẳng định dự án thủy điện Don Sahong sẽ không gây nhiều tác động tiêu cực và các biện pháp giảm thiểu hết sức khoa học.

Continue reading

Thời gian gần đây nhiều hộ gia đinh ở Thanh Hóa chuyển sang nấu dầu thải gây ô nhiễm môi trường khu dân cư mặc cho các cơ quan chức năng đã vào cuộc và can thiệp nhiều lần

Nhiều năm qua, 140 hộ dân ở thôn Phượng Lĩnh (xã Đồng Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa) phải sống trong môi trường bị ô nhiễm do cơ sở tái chế dầu thải của hộ gia đình ông Nguyễn Văn Tùng (thôn Phượng Lĩnh) gây ra. Cơ sở này hoạt động từ năm 2008 đến nay, không được cấp phép và không có hệ thống xử lý ô nhiễm. Người dân đã nhiều lần phản ánh sự việc lên chính quyền địa phương nhưng tình trạng trên vẫn không được xử lý dứt điểm.


Theo một người dân nơi đây, nhiều năm qua, nhà cửa lúc nào cũng đóng kín mít, đêm nằm ngủ phải đeo khẩu trang vì mùi hôi nồng nặc. “Trước đây, họ thường nấu dầu vào ban đêm, giờ thì ngang nhiên nấu vào ban ngày. Một số hộ dân không chịu được sự ô nhiễm đã báo cáo sự việc lên chính quyền thì bị vợ chồng ông Tùng cầm dao đuổi đánh” - người này kể.

Đây là một cơ sở tái chế dầu thải gây ô nhiễm môi trường nhiều năm nhưng vẫn chưa xử lý được

Khi cơ sở này nấu dầu, mùi hôi bay ra làm nhiều người đau đầu, chóng mặt, buồn nôn. Đặc biệt, người già và trẻ nhỏ càng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều mà người dân nơi đây lo lắng là trong thôn có rất nhiều người bị ung thư. Chỉ từ đầu năm 2015 đến nay, thôn này đã có tới 6 người chết vì ung thư. Người dân đang nghi ngờ sự việc có liên quan đến vấn đề ô nhiễm.


Cuối năm 2013, sau khi nhận được kiến nghị của người dân, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã kiểm tra, khẳng định việc nấu dầu thải của gia đình ông Tùng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.


Theo ông Nguyễn Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Lộc, việc nấu dầu tại hộ gia đình ông Tùng gây ô nhiễm là sự thật. “Địa phương đã nhiều lần mời ông Tùng lên làm việc và yêu cầu chấm dứt việc nấu dầu nhưng gia đình này không chấp hành. Cuối năm 2013, lực lượng chức năng đến bắt quả tang, phá dỡ lò, thu hồi tang vật thì vợ ông Tùng là bà Tranh đã dùng dao, vỏ chai thủy tinh chống lại làm công an viên bị thương. Bà Tranh đã bị khởi tố và phạt tù 2 năm nhưng được cho về sớm bởi phát hiện bị nhiễm HIV” - ông Thái nói.


Người dân nơi đây lo lắng, kể từ ngày vợ chồng ông Tùng tuyên bố bị HIV, họ đã ngang nhiên nấu dầu giữa ban ngày và bất cứ lúc nào tùy thích. Người dân cũng không dám tố cáo vì sợ gia đình này hành hung. Về việc này, ông Thái cho hay cả hai vợ chồng ông Tùng đều bị nhiễm HIV, hoàn cảnh khó khăn, không có công ăn việc làm nên sinh ra liều lĩnh khiến địa phương khó xử lý.

Bí Thư Huyện Hậu Lộc ông Nguyễn Văn Ấp nói răng chính quyền địa phương cũng rất quyết liệt với gia đinh này, trường hợp bà con còn phản ánh dữ dội chúng tôi sẽ kiểm tra xử lý tới cùng.

Continue reading